خوراک دام
داشتن یک خوراک دام باکیفیت برای داشتن دام و طیور سالم بسیار ضروری به نظر می رسد چرا که اگر به دام و طیور میزان خاصی از مواد مغذی در بازه زمانی خاصی نرسد دام و طیور دارای مشکلات متعدد تغذیه ای می شوند که می تواند ضرر های مالی و معنوی زیادی برای صاحب دام داشته باشد.دام و طیور برای تولید محصولات خود باید از نظر تغذیه ای کاملا سالم و سلامت باشند.در بعضی مواقع گزارش شده است که خوراک دام بی کیفیت که توسط یک کارخانه خوراک دام غیر استاندارد تولید شده است، موجب مرگ دام شده است!همانطور که احتمالا خودتان هم متوجه شده اید، تمامی مواد مغذی مورد نیاز دام توسط خوراک آن تامین می شود و همین موضوع باعث می شود که صاحبان دام احتیاط های بیشتری در زمینه انتخاب کارخانه دام به خرج دهند. یک صاحب دام باید بتواند یک خوراک دامبا کیفیت و مطلوب را از یک خوراک دام بی کیفیتف تشخیص دهد.
بخش های اصلی خوراک دام را بشناسید
یکی از مواردی که صاحب دام و طیور باید حتما از آن اطلاع داشته باشد، اجزا و بخش هایاصلی خوراک دام است. این موضوع باعث می شود که بتواند انتخاب موثرتری در زمینه کارخانه خوراک دام باشد چرا که می داند چه نوع خوراک دامی را باید تهیه کند.از اجزا و بخش های اصلی خوراک دام می توان به شش گروه اصلی زیر اشاره کرد:
آب
خاکستر خام
پروتئین خام
چربی خام
الیاف خام
NEF
این تقسیم بندی مورد نیاز دام سال های طولانی است که مرجع تمامی کاخانه های تولید خوراک دام است. جالب است بدانید که این موارد در سال ۱۹۶۵ توسط کمیته جهانی تغذیه دام مشخص شدند. در ادامه می خواهیم دلایل و علت های تاثیرگذار بر ترکیبات مواد مغذی خوراک دام را مشخص کنیم.
عوامل و دلایل تاثیرگذار بر مواد مغذی خوراک دام
عواملی که در ادامه مطرح می شوند، باید توسط یک کارخانه خوراک دام با کیفیت کاملا مورد بررسی قرار بگیرند چرا که در کیفیت تولید آن ها و در نتیجه بازدهی دام تاثیر مستقیم خواهد داشت. همچنین شناخت این عوامل اطلاعات خوبی به یک
صاحب دام در این زمینه می دهد.
۱- تفاوت های مربوط به گونه، رقم و سویه گیاه
از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر ترکیبات مواد مغذی در بخش های گیاهی خوراک دام،تفاوت های مربوط به گونه، رقم و سویه گیاه است. تفاوت های بسیار زیاد در منابع خوراک دام می تواند، ارزش های غذایی متفاوت و مختلفی را رقم بزند. گیاهان مختلفمی توانند در منابع مختلفی از جمله کلسیم، پتاسیم، منزیم، ازت و فسفر با هم تفاوت های زیادی داشته باشند.این موضوع باعث می شود که انتخاب صحیح برای گیاه کمی سخت تر باشد. البته کارشناسان خبره ای در این زمینه وجود دارند که می توانند کمک کنند.
۲- قسمت های مختلف گیاه از جمله برگ، ساقه، میوه، دانه و …
انتخاب آن که کدوم بخش از گیاه را می خواهید برای دام و طیور استفاده کنید، می توانید در ارزش غذایی تاثیرگذار باشد. میزان مواد معدنی در اندام های گیاه می تواند، کاملا متفاوت باشد و این موضوع بسیار حائز اهمیت است.به عنوان مثال اگر بخواهیم از نظر وزنی بین ساقه و برگ مقایسه کنیم، وزن ساقه بیشتر باشد اما مقدار پروتئینی که در برگ وجود دارد، به مراتب بیش تر از ساقه است. تمامی این موارد باید توسط کارشناسان کارخانه خوراک دام بررسی شود تا مواد مغذی مورد نیاز دام و طیور بصورت کامل تولید شود.
۳- مرحله برداشت گیاه
این که گیاه در کدام مرحله رشد از نظر رشد و بلوغ است، بسیار تاثیرگذار می تواند باشد.
گیاهانی که به مرحله بلوغ رسیده باشند، دارای ساقه های ضخیمی نسبت به گیاهانی
هستند که در مرحله رشد قرار دارند. همچنین گیاهان بالغ حاوی مقدار زیادی لیگنین می باشند.
۴- حاصل خیزی و خصوصیات خاک
گیاهی که می خواهد به عنوان ماده اولیه خوراک دام به کارخانه خوراک دام فرستاده شود،در چه خاکی با چه میزان حاصل خیزی رشد کرده است؟ خاک و کوددهی می توانند در میزان رشد و رشد مواد مورد نیاز در گیاه تاثیرگذار باشند. در بعضی مواقع حتی استفاده از نوع خاصی از کود می تواند، میزان پروتئین را افزایش دهد. البته بهتر است، مزرعه تولید کننده مواد اولیه خوراک دام این کار را زیر نظر متخصصین این حوزه انجام دهد.
۵- شرایط و اقلیم آب و هوایی
از جمله مواردی که در این زمینه تاثیرگذار هستند، اقلیم و شرایط آب و هوایی است که گیاه در آن رشد کرده است. خشکی در گیاه می تواند تاثیرهای مختلفی از جمله کاهش پروتئین، فسفر و کاروتن داشته باشد. کاهش این مواد باعث کاهش رشد گیاه و در نتیجه تولید یک ماده اولیه بی کیفیت برای خوراک دام می شود. معمولا کاخانه خوراک دام استاندارد از این مواد اولیه برای تولید استفاده نمی کنند.
۶- شرایط نگهداری
ماده اولیه خوراک دام یعنی گیاه در چه مکانی و با چه شرایطی نگهداری می شود نکته ای در این جا وجود دارد که باید به آن توجه کرد و آن این است که هر ماده غذایی اگر در شرایط نامناسبی نگهدای شودف دچار فساد می شود. شرایط مناسب برای هرماده غذایی می تواند بستگی به نوع آن از نظر نور، رطوبت و … متفاوت باشد. در بعضی مواقع ممکن است که تغییرات خاصی در مواد غذایی ایجاد شود تا سهولتبیشتری برای این کار وجود داشته باشد. اگر بخواهیم بصورت تخصصی به این موضوع بپردازیم، معمولا خوراک دامی که توسط یک کاخانه خوراک دام استاندارد، تولید می شوددر نوع مش و پلت است.
۷- نوع دام مصرف کننده
چه دامی می خواهد این خوراک را مصرف کند؟ جثه آن چه اندازه ای دارد؟ سن آن چه قدر است؟ و ده ها سوال دیگر که در این جا بسیار مهم و حیاتی هستند تا شما بتوانید، انتخاب مناسبی داشته باشید. همانطور که احتمالا خودتان هم می دانید، نیاز دام بهخوراک در مراحل مختلف رشد می تواند، متفاوت باشد.باید میزان لازم از هر نوع ماده مغذی در سن خاص دام و طیور، اندازه گیری شود.همچنین بر اساس نتیجه گیری انجام شده باید میزان خوراک دام مورد نیاز با مقدارمعینی از مواد مغذی را از کارخانه خوراک دام، دریافت کرد.
چه افزودنی هایی در خوراک دام، اضافه می شود؟
افزودنی ها یکی از بحث برانگیزترین مباحث خوراک دام است چرا که برای در بیش تر مواقعبرای تامین مواد مغذی مورد نیاز دام، مواد غذایی تولید شده به تنهایی کافی نیستند و نیاز است که از طریق افزودنی ها این کار انجام شود. به عنوان مثال ممکن است که نیاز مرغ برای تخم گذاری، میزان بیش تری از کلسیم باشد. در این مواقع از افزودنی هایی استفاده می شود که می تواند میزان کلسیم لازم برای این کار را تامین کند.
اگر بخواهیم در مورد مهم ترین افزودنی ها و مکمکل های غذایی دام صحبت کنیم، باید به موارد زیر اشاره کنیم:
اسید های آمنه
مواد معدنی
بافر ها
ویتامین ها
آنزیمها
پروبیوتیک ها
پلت بایندرها
و …


